Tryszczyłowie - Emigranci

Tyszczyłowie - emigranci

Na ogólnej fali emigracji Polaków za chlebem na przełomie dwu wieków XIX i XX wywędrowało za ocean wielu Tryszczyłów z trzech linii.

Byli to Tryszczyłowie z Powroźnika, tej najstarszej, z linii muszyńskiej oraz z nowej kołomyjskiej. Nosili oni wzsycy w ojczyźnie to samo NAZWISKO z końcówką -A.
Ale w Nowym świecie dostosowali pisownie do wymagań języka angielskiego i mieszkańców zanglicyzowanych.

Potomkowie muszyńskiej linii zmienili swe nazwisko na Tristal i zamieszkali wokół Michigan.

Natomiast następcy z linii kołomyjskiej nadali najbardziej pradawne brzmienie bo zakarpackie Trisilla, jakby oznaczali tym powrót do pierwotnych korzeni, wynikłego z sąsiedztwa Italii i jej południowego cypla.

Te dwie linie więc nadal utrzymywały trend dostosowywania się do okoliczności do procesu adaptacyjnego, gdziekolwiek się znaleźli, byli elastyczni i nowatorscy.
Najwierniejsi ojczystej tradycji znowu okazali sią przedstawiciele i potomkowie linii powroźnickiej. Tylko oni do dzisiaj zachowali niezmienioną podhalańsko- łemkowską formę swego nazwiska, zdjęli jedynie z literki ł kreseczkę i twarde ygrek zmienili w i i odtąd n nazywają się w USA Triszczila.

I wcale nie wiedzą w tym nowym świecie, że są bliskimi kuzynami , których wydała ziemia Małopolski.


xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Tryszczyłowie - Emigranci
Kiedy w latach 90-tych XX wieku, moja siostra i ja, zainteresowałyśmy się historią Tryszczyłów, rodziny ze strony naszego ojca, pojechałyśmy do Muszyny, miasteczka, w którym urodził się dziadek, ojciec naszego tatusia.
Ku naszemu najwyższemu zdumieniu odkryłyśmy, że nie ma w tym mieście jednego nawet człowieka noszącego nasze nazwisko. W ogóle nie miałyśmy pojęcia wtedy, jak bogate były dzieje naszego rodu - TRYSZCZYłO. Myślałyśmy przez całe nasze życie, że nazwisko jest niezmiernie rzadkie i nikt go nie nosi oprócz nas, żyjącego wtedy jeszcze w Warszawie brata naszego ojca, stryja Eugeniusza i jego żony, oraz czteroosobowej rodziny przyrodniego, o 32 lata młodszego brata ojca, Franciszka z Nowego Sącza..
Pierwszy rzut oka na stare księgi parafialne kościoła św. Józefa w Muszynie sprawił, że, szczególnie moja siostra Lesia, entuzjastycznie podjęła trud dochodzenia do źródeł swojego pochodzenia. Nic dziwnego! Zawsze uważana była w naszej bieckiej rodzinie za bardziej â?śTryszczyłównęâ?ť, niż â?śOłpinskąâ?ť.
Wywiozłyśmy wtedy kupione w Miejskiej Bibliotece Muszyńskiej opracowanie pana Władysława Buszka, muszynianina: RODY MUSZYNSKIE. Jednym z opracowanych przez niego rodów był ród Tryszczyłów. I to ten właśnie szkic, pana Buszka, pozwolił nam znaleźć naszego dziadka Antoniego w setkach innych Tryszczyłów muszyńskich zgrupowanych w rodzaj drzew genealogicznych, które ogromnym, wręcz niewyobrażalnym, wysiłkiem stworzyć musiał autor w tamtych czasach, w 2-ej połowie XX wieku.
Chwała MU za to i serdeczne dzięki.

W trakcie kilkuletnich poszukiwań, osobistych i dzięki dostępnym źródłom elektronicznym, upublicznionym w Ośrodkach Swiętych Dnia Ostatniego, czyli Mormonom Lesia-Polka/Amerykanka odczytywała mozolnie wiele rolek mikrofilmów dotyczących przodków muszyńskich i powroźnickich.Były to doskonale i drobiazgowo wykonane spisy przez proboszczów spisy wszystkich parafian, a Lesia wyłuskiwała cierpliwie spośród nich nazwiska naszych przodków Tryszczyłów .
Następny etap to było wyszukanie w amerykańskich źródłach wszystkich opublikowanych nazwisk Tryszczyłów - emigrantów, jacy przewinęli się od końca XIX wieku przez pokłady statków przewożących europejskich poszukiwaczy przygód i chleba przewożonych do portu Ellis Island i Hamburga. Gdyż to Ameryka była Ziemią Obiecaną dla bardzo biednych mieszkańców austriackiej Galicji na przełomie wieków XIX-go i XX-go. I tym góralom starczało werwy, nadziei i odwagi , aby wyruszyć w nieznne i na niepewny los.
W latach 1890 - 1914 więcej niż 2 miliony Polaków opuściło swój kraj podzielony wtedy ciągle miedzy trzech zaborców. Setki ich osiedlało się w północno-wschodniej Ameryce, tam, gdzie błyskawicznie powstawały wielkie miasta przemysłowe takie jak Pittsburgh, Detroit czy New York. Zatrudniali się w przemyśle wydobywczym węgla albo stali, jak w Pennsylwanii czy przemyśle samochodowym stanu Michigan. Amerykańskie źródła podają kilkanaście odmian naszego nazwiska, od oryginalnego Tryszczyła, poprzez Trysila, Tryszcyla, Trisczyla, Trisczila, Trizila, Triscila, Trisila, Trisilla, Tryszczyta, Tryczila, Trishchila aż po zupełnie nie kojarzące się z oryginalnym brzmieniem Tristal, Tristall albo Trillow.
Te nazwiska występują dzisiaj w wielu stanach Ameryki Północnej , ale głownie w północno-wschodnich takich jak Michigan, Pennsylvania, Ohio, Iowa, Illinois, New York, New Jersey, Connecticut.

Nasze, przez skojarzenia historyczne (Jagiello, Dowgiello, itp), nazwisko wywodzono (ale nigdy nasz ojciec) z Litwy. Ojciec wspomniał o łemkowskim pochodzeniu swojego nazwiska, natomiast kategorycznie zaprzeczał łączeniu go z Litwa. To jego brat, Eugeniusz, dodał sobie, drugie -ł- kiedy zamieszkał po II-ej wojnie w Warszawie.
Najcenniejszy dla naszych poszukiwań okazał się jednak żywy kontakt telefoniczny z wieloma potomkami muszyńskich Tryszczyłów . Zawsze byli mili i zaciekawieni historią swoich dziadków. W miarę swoich możliwości pomagali mi pamięcią swoich babć, a nawet i fotografiami. W internecie, potomkowie wielu Muszynian założyło rodzaj klubu czy forum. To doskonały pomysł na poszukiwanie danych o swoich dziadach.

Jedna ze stosunkowo â?śbliskichâ?ť kuzynek jest Verna S. ze stanu Iowa. Jej dziadek Michael Tryszczyła urodzony w 1876 roku wyemigrował z Muszyny w roku 1905. Pojechał do Sioux City, Iowa. Rok później dołączyła do niego żona, Franciszka Antonina z d. Buliszak z synkiem Władysławem (Walterem) urodzonym jeszcze w Muszynie. Ich córka Sophie, urodzona juz w USA, była matką Verny, naszej rówieśniczki.
Ojcem Michala (Michaelâ??a) był Józef Tryszczyła, zaś jego ojcem, Piotr syn Jana syna Franciszka1. Ten Franciszek był wspólnym, jej i naszym pradziadem. Jego ojcem był Samuel urodzony około 1700 roku.

Podczas jednego ze ze swoich kolejnych pobytów w Muszynie Lesia rozmawiała z wnuczka siostry Michala, Domicellą, która jest (w 2005 r!) najstarszą żyjącą Tryszczyłówną w Muszynie i ona żywo zainreresowała się amerykańskimi kuzynami.
Do miasta Sioux City w stanie Iowa przyjechało w tamtym okresie z początku XX wieku wielu Tryszczyłów, ich żon, Buliszaków, Mazurów, Tokarczyków. Wszyscy pochodzili z Muszyny i zaczynali od pracy służących, dozorców i innych tego typu zajęć.Pokonali barierę językową i zaadoptowali się do jakże odmiennych warunków w jakich żyli w rolniczo- pasterskiej Galicji. Do dzisiaj w całej Ameryce mieszkają wnuki naszych przodków.

Tryszczyłowie o polskim brzmieniu nazwiska za wyjątkiem literki - ł- zamieszkują północno-wschodnią część stanu Michigan. Są bezpośrednimi potomkami Bernarda Tryszczyły,najmłodszego syna Samuela, a brata naszego bezpośredniego antenata Franciszka ( najstarszego syna Samuela).

Trisilla - to dzisiejsze nazwisko potomków Antoniego Tryszczyły, jednego z wczesnych, bo z 1896 roku, emigrantów muszyńskich.
Antoni był synem Franciszka, a bratem młodszym Jana Franciszka i Franciszka nauczycieli z Kołomyi. Wszyscy trzej pochodzili w prostej linii od tego samego Franciszka1, syna Samuela - co my z siostrą.
Zamieszkał blisko Chicago w stanie Illinois. Trudnił się tutaj krawiectwem i tu urodziło się jego sześcioro dzieci. Zmarł stosunkowo młodo, bo w wieku około 40tu lat. Jego żona Stanisława (Stella) przejęła krawiectwo i wychowała sama swoje dzieci.
(vide jego biogram pod linią kołomyjską.)
Korespondencyjnie poznałam żonę najmłodszego syna Antoniego(Antonâ??a), Józefa.
I pomysleć, że ten syn, który juz chyba nie pamietał swojego ojca, ciągle jest wśród żywych. Stella i jej dzieci uprościli nazwisko ojca na Trisilla. I takie dziś noszą. W imieniu staruszki matki i jej męża Jozefa korespondencję przejęła córka Józefa, Carol.

Jednakże najbliższymi naszymi kuzynami są potomkowie Wojciecha Tryszczyły i Jana Tryszczyły, braci naszego dziadka Antoniego Fr. , czyli stryjów ojca Władysława T.

Było ich dwóch, obydwaj młodsi od dziadka. Urodzili się w 1868 i 1874 roku w Muszynie. Jan, już żonaty, wyjechał sam do Ameryki w roku 1901. Przybył z wizytą do kraju do rodziny w 1909 roku, aby zaraz powrócić do Ameryki w wieku 41 lat . Wypływa więc ponownie we wrześniu 1909 na statku SS Main z Bremy. A za niecały rok, w lutym popłynęły do męża i ojca 32 - letnia żona Magdalena z. d. Czupak i jego trzy córki : Paulina * 1899, Władysława* 1900 i Karolina *1902 na statku Main z Bremy. Osiedlili się w stanie New York i tutaj przyszedł na świat ich syn John Tristal w 1910 r.
Jan Trszczyła jr podaje do celów demogr. mylną datę urodzenia jako rok 1904 , bo przecież jego matka płynęła tylko z trzema córkami w 1910 roku , bez niemowlęcia Jana .
Stąd wniosek, że urodził się albo w 1910 lub później.
Zanotowano podróż jej z córkami 14 lutego 1910 roku.
Jan w procesie naturalizacji w 1917 roku przyjął nazwisko Tristal i nazywał się John Tristal. Niestety nie udało się odnaleźć żadnych jego śladów.
Z listu, jaki napisał do naszego dziadka w 30 lat po wyjeździe z Galicji wiemy, ze córki nie wyszły za mąż wedle jego pragnień, , że czuł się przez nie pokrzywdzony, a raczej przez swoich zięciów. W Nowym Swiecie powodziło mu się relatywnie dobrze, o czym świadczy fakt, iż zbudował dzieciom domy . Sądzić można, że parał się ich budowaniem sam, jako podstawowym swoim zajęciem.

Natomiast jego młodszy brat - Wojciech, już tam żył od 1900 roku , musiał być bardziej operatywny, , ożenił się z Minnie - Węgierką, zanglicytował swoje słowiańskie imię na Albert a nazwisko także na Tristal i tez mieszkał w stanie New York. Mieli troje dzieci: Wiliama, Helenę i Georgeâ??a. Nie wiem czym zajmował się Albert czyli mój stryjeczny dziadek Wojciech, ale z wpisów w Federalnym Spisie Powszechnym 1930 roku odczytać można, że jego syn Wiliam był sprzedawcą we własnym sklepie. George był urzędnikiem na giełdzie, a Helen urzędniczką. Czyli jak na lata 30-te to była to świetnie prosperująca imigrancka rodzina.
Nawiązałyśmy kontakt z Ronaldem Tristalâ??em, ktory jest synem Georgeâ??a i mieszka w stanie New Jersey. Jego brat George J. mieszka na Florydzie, a trzeci brat Kenneth G. ma dwóch synów i mieszka w stanie New York.

Jeszcze inna gałąź muszyńskich Tryszczyłów, to duża rodzina Trillowâ??s żyjąca w stanach północno- wschodnich USA, miedzy innymi w stanie Michigan. Mary, dzisiaj przeszło 90-letnia staruszka, napisała do mnie list. Jest jedna z ośmiorga dzieci niejakiego Jozefa i Marianna Tryszczyłów z Muszyny, którzy sami byli bezpośrednimi następcami tego samego Franciszka, syna Samuela, co my. Jej matka Marianna płynęła do męża Józefa do Ameryki 25 marca 1902 roku z 10-cio miesięcznym synkiem Władysławem, na statku Friesland z Anwerpii w Belgii. W 1902 roku miała 25 lat czyli urodziła się w 1877r. Podaje , że w Ameryce, oprócz męża Józefa w Willkirs Miller ma także brata T. Skóra . Jej matka Marianna płynęła do męża Józefa do Ameryki 25 marca 1902 roku z 10-cio miesięcznym synkiem Władysławem, na statku Friesland z Anwerpii w Belgii. niemożliwe żeby to była córka inne imię matki ? W 1902 roku miała 25 lat czyli urodziła się w 1877r.W 1902 roku miała 25 lat czyli urodziła się w 1877r. Podaje , że w Ameryce, oprócz męża Józefa w Willkirs Miller ma także brata T. Skóra w
Jedzie z Nowego Sącza do Pittsburga. W spisie figuruje jako Maryanne Tryszczy...... natomiast w karcie okrętowej z łatwością odczytałam pełne wyraźnie napisane nazwisko Tryszczyla.

Nazwisko Triscila związane ze stanem Pennsylwania pochodzi od Piotra Tryszczyła z Powroźnika,przypłynął 05 czerwca 1902 roku na statku Koln z Bremy , miał wtedy 37 lat. Osiadł na początku wieku XX nad rzeka Ohio niedaleko Pittsburghâ??a, prawdopodobnie znalazł zatrudnienie w ogromnych warsztatach kolejowych związanych z masowa produkcja stali i rozwijającym się na ogromna skale transportem kolejowym. On i jego zona Olga mieli wielu synów, bo aż siedmiu i jedna córkę. Pięciu z tych synów wojowało na frontach 2 wojny światowej. Szcześliwie wszyscy wrócili do domu. Dziś już nie żyją, ale dziesiątki ich potomków zasiedlają przeróżne stany Ameryki Północnej.
Siostra Lesia nawiązała kontakt z żona, Dorothy, jednego z siedmiu braci. Wyraziła szczera radość z faktu, że uświadomiłam jej, że jej i jej męża dzieci mają na świecie, a szczególnie w USA setki, a może nawet tysiące, kuzynów, których pradziadowie pochodzili z polskiego podhalańskiego miasteczka, Muszyna, a wszyscy prawie mieli tych samych pradziadów, Samuela I Zofie Tryszczyłów, którzy żyli i mieli synów w latach 1700 -1760.

Piotr sprowadził swojego młodszego brata Leszko , który przypłynął w 1912 roku na statku Graf Walkiersee z Hamburga.

Natomiast pozostaje do zidentyfikowania nasz krewniak - emigrant, którego nazwisko i imię amerykański urzędnik przekręcił niemiłosiernie na : TROSRZYDLO i urwane imię identyfikowane jako Lau, ale może to być część imienia Albert, tak przez nas poszukiwany brat dziadka Wojciech. Określono ,że jest rezydentem HUTY DIOHOT ma 32 lata i płynie 17 czerwca 1907 do Ameryki na statku Kaiserin Auguste Victoria z Hamburga.